Pracownicy Archiwum Nauki w dn. 18 i 19 października brali udział w inauguracji dwóch bardzo ważnych wydarzeń naukowych w Krakowie.

Pierwszego dnia w Audytorium Maximum zainaugurowano uroczystości 150-lecia Polskiej Akademii Umiejętności. To szczególne święto nauki polskiej. Podkreślała to nie tylko rozmowa red. Katarzyny Kolendy-Zalewskiej z Ambasadorem USA w Polsce Markiem Brzezinskim nawiązująca do tytułu konferencji „Świat w obliczu nowych wyzwań”, ale i wykład nowego członka zagranicznego Akademii prof. Timothy’ego Gartona Asha. Następnego dnia w Audytorium Maximum dyrektorzy Pudłocki i Łyszczarz uczestniczyli w inauguracji IV Kongresu Zagranicznych Badaczy Historii Polski. Nagrodę Pro Historia Polonorum za najlepszą książkę historyczną opublikowaną w wydawnictwach zagranicznych, dotyczącą historii Polski i Polaków lub regionu środkowoeuropejskiego (z uwzględnieniem historii Polski), opublikowaną w języku obcym w latach 2017–2021 przez badaczy afiliowanych w zagranicznych instytucjach naukowych zdobył prof. Richard Butterwick-Pawlikowski z Londynu; nagrodę honorową prof. Patrice Dabrowski z Bostonu, którą tyle co gościliśmy w Archiwum podczas poniedziałkowego wernisażu. Nagrody wręczał ich sponsor, tj. Marszałek Senatu RP prof. Tomasz Grodzki.

Oba wydarzenia to niepowtarzalna okazja spotkania znakomitych uczonych z całego świata i zapoznania się z wynikami ich badań. Podczas święta PAU w gmachu Akademii przez wszystkie dni Archiwum prezentowało swoje publikacje, które cieszyły się dużym powodzeniem wśród uczestników uroczystości jubileuszowych.

19 października br. Archiwum Nauki PAN i PAU miało okazję gościć grupę magistrantów i doktorantów Uniwersytetu w Ratyzbonie. Byli to uczestnicy kursów archiwalnych, organizowanych przez Katedrę Historii Gospodarczej i Społecznej tejże uczelni, wraz z opiekunem, dr. Romanem Smolorzem.

Gości podjął osobiście dyrektor Archiwum Nauki, prof. Tomasz Pudłocki. Na początku przedstawił on dzieje obu Akademii oraz samego Archiwum. Następnie, w ramach właściwego pokazu, zaprezentował uczestnikom przygotowane wcześniej materiały – m.in. dokumenty, fotografie czy artefakty – z kilku interesujących zespołów archiwalnych. Znalazły się w tej grupie XIX-wieczne akta członków Akademii Umiejętności oraz materiały z wybranych, a szczególnie ważnych spuścizn, w tym ze zbiorów po prof. Kazimierzu Nitschu, prof. Karolinie Lanckorońskiej oraz jej ojcu, hr. Karolu Lanckorońskim, prof. Walerym Goetlu czy prof. Henryku Hoyerze jr. Pokaz uzupełniło przedstawienie części księgozbioru, wchodzącego w skład Biblioteki Rozdolskiej Lanckorońskich.

Oprócz tego goście z Ratyzbony mogli zwiedzić niedawno otwartą wystawę z okazji 150-lecia Polskiej Akademii Umiejętności, przygotowaną przez pracowników Archiwum.

 

W dn. 17 października br. odbył się wernisaż wystawy „W służbie nauki. W 150-lecie Polskiej Akademii Umiejętności”, przygotowanej przez zespół pracowników Archiwum Nauki pod kierownictwem mgr Małgorzaty Mrówki, a przy szczególnym zaangażowaniu mgr Marty Tylki i odpowiadającego za wizualną koncepcję wystawy mgra Oskara Ostafina. Licznych przybyłych gości powitał dyrektor prof. Tomasz Pudłocki, po którym przemawiali  prezes Polskiej Akademii Umiejętności prof. Jan Ostrowski oraz członkini Zarządu Oddziału Krakowskiego Polskiej Akademii Nauk (głównego mecenasa wystawy) prof. Barbara Bilińska. Ks. kanonik prof. Robert Woźniak – reprezentujący Metropolitę Krakowskiego ks. Abpa Marka Jędraszewskiego, odczytał list, który specjalnie na tę okazję wystosował Ksiądz Arcybiskup. Wśród licznych gości obecnych na wernisażu byli m.in.:  prof. Stanisław Sroka – Dziekan Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Jacek Purchla – przewodniczący Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Remigiusz Sapa – dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej, prof. Krzysztof Stopka – dyrektor Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Przemysław Żukowski – dyrektor Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Anna Michalewicz – dyrektor Biura Polskiej Akademii Umiejętności, prof. Janusz Mierzwa – zastępca dyrektora Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr Dorota Drzewiecka – zastępca dyrektora Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie, dr Kamila Follprecht – zastępca dyrektora Archiwum Narodowego w Krakowie, prof. Ewa Siemieniec-Gołaś – wiceprezes Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego, Monika Graczyk – zastępca dyrektora Biblioteki Naukowej PAU i PAN, prof. Michał Kokowski – przewodniczący Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności, prof. Zdzisław Gajda – prezes Stowarzyszenia Absolwentów Wydziałów Medycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz prezes Krakowskiego Stowarzyszenia Miłośników Historii Medycyny, Marta Janeczek – prezes Stowarzyszenia „Narębski Point”, o. Kamil Kuraś – reprezentujący Zarząd Prowincji Matki Bożej Anielskiej Ojców Franciszkanów. Obecni byli też członkowie Rady Naukowej: prof. Janusz Pezda, prof. Maria Stinia, ks. prof. Józef Wołczański na czele z prof. przewodniczącym prof. Wacławem Uruszczakiem, a także reprezentacja byłych pracowników na czele z dyrektorami w poprzednich kadencjach, tj. dr Ritą Majkowską i dr Adamem Górskim. Nie zabrakło zaprzyjaźnionych uczonych na czele prof. Patrice Dąbrowski członkiem Rady Dyrektorów Polskiego Instytutu Sztuki i Nauki w Ameryce (PIASA) z Uniwersytetu Harvarda, dr Markiem Ďurčanským z Instytutu Historii  i Archiwum Uniwersytetu Karola w Pradze, prof. Julianem Dybcem i prof. Agnieszką Dutką.

 

 

 

Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie serdecznie zaprasza na wernisaż wystawy „W służbie nauki. W 150-lecie Polskiej Akademii Umiejętności”, który odbędzie się w dniu 17 października 2022 r. o godz. 15.00 w siedzibie Archiwum przy ul. św. Jana 26.

Plakat promujący wystawę można zobaczyć tutaj.

Dr hab. Tomasz Pudłocki, prof. UJ – dyrektor Archiwum Nauki – przebywa obecnie na Węgrzech i prowadzi gościnnie zajęcia z historii kultury XIX i XX w. na Uniwersytecie w Segedynie. To doskonała okazja do poznawania również spuścizny archiwalnej regionu – bogatego również w różnego rodzaju Polonica. W dn. 6 października prof. Pudłocki spotkał się z przewodniczącym Zarządu Fundacji im. Wacława Felczaka, dr. Karolem Biernackim, dyrektorem naczelnym Archiwum Wojewódzkiego w woj. Csongrád, konsulem honorowy m Rzeczypospolitej Polskiej w Segedynie. Panowie rozmawiali o wspólnych planach obu instytucji, które – jak dobrze pójdzie – wkrótce powinny przybrać realne formy.

W dniu 9 września 2022 r. w Przemyskiej Bibliotece Publicznej odbyła się II konferencja „Archiwa, biblioteki, kolekcje na terenie Galicji od końca XVIII wieku po czasy dwudziestolecia międzywojennego”. Archiwum Nauki PAN i PAU miało zaszczyt być w gronie współorganizatorów tego przedsięwzięcia obok: Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego , Przemyskiej Biblioteki Publicznej, Towarzystwa Przyjaciół Nauk im. Kazimierza Marii Osińskiego w Przemyślu. Dyrektor Archiwum Nauki prof. Tomasz Pudłocki podczas obrad wystąpił z referatem pt. Prasa galicyjska jako źródło do dziejów księgozbiorów prywatnych.

Fot. Ł. Chrobak, J. Gałuszka

W 50. rocznicę czechosłowacko-polskiej wyprawy na wulkan Cotopaxi w Ekwadorze w dniu 5 września br. odbyło się w gmachu Polskiej Akademii Umiejętności uroczyste spotkanie z jej uczestnikami. Gości przywitali: prof. Szczepan Biliński, sekretarz generalny PAU, dr Marie Bahenská – wicedyrektor Instytutu Masaryka i Archiwum Akademii Nauk Republiki Czeskiej oraz prof. Tomasz Pudłocki – dyrektor Archiwum Nauki PAN i PAU.

O przygotowaniach do wyprawy, jej organizacji, przebiegu, o osiągnięciach geologicznych i alpinistycznych (zdobycie wierzchołków Sangay i masywu Chimborazo) opowiadali: czeski etnograf, podróżnik – Mnislav Zelený (kierownik całej wyprawy), geolog, alpinista – Andrzej Paulo (kierownik akcji zejścia do krateru), grotołaz Jerzy Dobrzyński (pierwszy zszedł do krateru) oraz geolog, grotołaz Bedřich Mlčoch (jako drugi zszedł do krateru). Spotkanie wzbogaciły m.in. prezentacje multimedialne, filmowe wywiady z pozostałymi uczestnikami ekspedycji, którzy nie mogli przybyć do Krakowa, oraz wystawa, na którą składają się postery i pamiątki z wyprawy, w tym uprząż z „karabinkami” i tzw. „małpka” (przyrządy alpinistyczne, udostępnione przez Jerzego Dobrzyńskiego), próbki skał przeobrażonych, a także ekwadorskie ozdobne naczynia z tykwy. Z ekspozycją tą zapoznać się można do 16 września (piątek) w holu budynku PAU przy ul. Sławkowskiej.

Organizatorami wydarzenia były: Archiwum Nauki PAN i PAU, Instytut Historii im. T. Manteuffla PAN oraz Instytut Masaryka i Archiwum Akademii Nauk Republiki Czeskiej (Masarykův ústav a Archiv Akademie věd České republiky). W przygotowanie spotkania byli zaangażowani: Joanna Laskosz i Marzena Włodek (AN PAN i PAU), Tomáš Pavlíček i Barbora Kulawiaková (IH PAN) oraz Marie Bahenská i Jan Chodějovský (MÚA AV ČR). Wydarzenie wsparły finansowo: Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Krasiczyn oraz firma Beskid Plus.

Zachęcamy do obejrzenia galerii zdjęć z tego wydarzenia.

Fot. M. Piróg, K. Wójtowicz

9 września br. (piątek) w Przemyślu odbędzie się  II Konferencja Naukowa „Archiwa, biblioteki, kolekcje na terenie Galicji od końca XVIII wieku po czasy dwudziestolecia międzywojennego”. Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie należy – obok Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Instytutu Historii UJ oraz Przemyskiej Biblioteki Publicznej im. I. Krasickiego – do grona organizatorów tego wydarzenia, a Dyrektor Archiwum wygłosi w jego ramach referat. Konferencja odbędzie się w siedzibie Przemyskiej Biblioteki Publicznej.

Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych.

50 lat temu, dnia 2 września 1972 r., uczestnicy czechosłowacko-polskiej wyprawy do Ekwadoru jako pierwsi w historii zeszli na dno krateru Cotopaxi – jednego z najwyższych czynnych wulkanów świata. W trakcie wyprawy prowadzono badania geologiczno-wulkanologiczne, przygotowano również mapę geologiczną i geomorfologiczną terenów wulkanu Cotopaxi, które stanowiły później podstawę do utworzenia na tym obszarze Parku Narodowego Cotopaxi. Ponadto prowadzono badania etnograficzne Indian Auca i Jivaros, zamieszkujących tropikalną puszczę dorzecza górnej Amazonki, oraz nakręcono dwa filmy popularnonaukowe.

Chcąc przypomnieć to wydarzenie, Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie wraz z Instytutem Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, Polską Akademią Umiejętności oraz Instytutem Masaryka i Archiwum Akademii Nauk Republiki Czeskiej (Masarykův ústav a Archiv Akademie věd České republiky) organizują wspólnie spotkanie z uczestnikami tej ekspedycji, które odbędzie się 5 września 2022 r. (poniedziałek) w godz. 10.00 – 15.00 w Dużej Auli PAU przy ul. Sławkowskiej 17 w Krakowie.

Program spotkania dostępny jest do pobrania tutaj.

Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy!

W dniu 15 lipca br. Archiwum Nauki PAN i PAU zorganizowało na prośbę Centrum Kultury w Pleśnej spotkanie, poświęcone osobie prof. Wacława Felczaka. Wydarzenie przeznaczone było dla grupy Węgrów, przybyłych z miejscowości Bodajk (w komitacie Fejér) i goszczonych w ramach wymiany właśnie w Pleśnej. Inicjatywa miała na celu przybliżenie gościom spoza Polski biografii prof. Felczaka, ze szczególnym uwzględnieniem jego działalności społeczno-politycznej oraz związków z Węgrami. Z gościnnym wykładem zgodził się wystąpić dr Wojciech Frazik, uczeń Profesora oraz autor jego biografii.

Spotkanie odbyło się w Collegium Kołłątaja, w sali udostępnionej na tę okazję przez Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Gości z Węgier powitał zastępca dyrektora Archiwum Nauki, Maciej Łyszczarz, który zawarł w swym wprowadzeniu krótką charakterystykę działalności Archiwum Nauki. Następnie dr Frazik barwnie przedstawił najważniejsze fakty z życia Wacława Felczaka, uzupełniając swoje wystąpienie prezentacją multimedialną, w tym zdjęciami i dokumentami ze spuścizny Profesora. Sylwetka zasłużonego naukowca, kuriera Polski Podziemnej oraz wielkiego przyjaciela Węgier spotkała się z dużym zainteresowaniem słuchaczy.

         

Więcej zdjęć z tego wydarzenia można zobaczyć tutaj.

Fot. Maciej Piróg