W dniach 8-9 grudnia 2025 r. miała miejsce w Warszawie V Międzynarodowa Konferencja „Mongolia and the Mongols : Past and Present” („Mongolia i Mongołowie : Przeszłość i Teraźniejszość”), której organizatorami byli: Sekcja Mongolistyki-Tybetologii Zakładu Turkologii i Ludów Azji Środkowej Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego, Państwowy Uniwersytet Mongolski, Buddyjski Uniwersytet Zanabazara oraz Ambasada Mongolii w Polsce.

Po zakończeniu obrad JE p. Navaan-Yundengiin Oyundari, Ambasador Mongolii w Polsce, wręczyła Dyrektorowi Archiwum Nauki, dr. Adamowi Korczyńskiemu, medal honorowy „Wybitny Pracownik Nauki”, przyznany przez władze tego kraju za wkład w rozwój polsko-mongolskiej współpracy naukowej.

Z kolei prof. Chuluun Sampildondov, Dyrektor Muzeum Czyngis-Chana w Ułan Bator, oficjalnie przekazał dr. Korczyńskiemu egzemplarz wydawnictwa źródłowego „Materials on Census in Mongolia 1915-1916”. Publikacja ta oparta jest o unikatowe materiały archiwalne do pierwszego spisu powszechnego niepodległej Mongolii, zgromadzone przez orientalistę prof. Władysława Kotwicza, a przechowywane w jego spuściźnie w zasobie Archiwum Nauki PAN i PAU (sygn. K III-19).

Ich wydanie w formie książkowej było efektem wieloletniego projektu Mongolskiej Akademii Nauk, na czele którego stał właśnie prof. Chuluun. Współpracowali z nim ściśle orientaliści z Uniwersytetu Warszawskiego, w tym prof. Agata Bareja-Starzyńska i prof. Jerzy Tulisow, zaś z ramienia naszego Archiwum kustosz Ewa Dziurzyńska.

Doroczny pokaz dla studentów Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ w ramach zajęć kursowych z archiwistyki już za nami.

Jak w latach ubiegłych, tak i w tym roku odwiedzili nas podopieczni prof. Andrzeja Zięby, którzy zyskali w ten sposób możliwość zapoznania się się z działalnością archiwów, historią naszej instytucji oraz – nade wszystko – zgromadzonym w Archiwum Nauki zasobem.

Począwszy od wpisanych na krajową listę programu UNESCO „Pamięć Świata” akt Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, przez materiały poszczególnych komisji Akademii (takich jak Komisja Historii Sztuki czy Komisja Etnograficzna AU) oraz spuścizny wybitnych etnografów, językoznawców i orientalistów, jak Anna Kutrzeba-Pojnarowa, Roman Stopa czy Tadeusz Kowalski, a zakończywszy na „ciekawostkach” i cymeliach z archiwów osobistych uczonych takich jak Kazimierz Miczyński, Józef Smoleński czy Walery Goetel – prezentacja pozwoliła ukazać naszym gościom bogactwo i różnorodność archiwalnego świata.

Fot. Kinga Balińska

W ostatnią sobotę nasze domy odwiedzał Święty Mikołaj z prezentami, a tymczasem Archiwum Nauki już ponad miesiąc temu odebrało dar, który stanowić będzie od teraz piękną świąteczną dekorację naszej siedziby.

Darem tym jest wyjątkowa szopka krakowska, którą specjalnie dla nas wykonał p. Ryszard Sułko. W dniu dzisiejszym jego dzieło zaprezentowaliśmy publicznie, dając tym samym kolejny powód do odwiedzenia naszej instytucji.

Raz jeszcze składamy autorowi serdeczne podziękowania, a wszystkich zachęcamy do przyjrzenia się szopce na załączonych fotografiach – lub na żywo.

Szanowni Państwo,

uprzejmie informujemy, że Pracownia Naukowa Archiwum Nauki PAN i PAU będzie:

• otwarta dla czytelników do 23 grudnia br. (wtorek) włącznie, w zwykłych godzinach pracy tj. 9:00 – 16:00 (przerwa w godz. 12:00 – 12:30);
• zamknięta w dniach 29 – 31 grudnia br. (poniedziałek – środa) oraz 5 stycznia 2026 r. (poniedziałek);
• otwarta w zwykłych godzinach pracy począwszy od dnia 7 stycznia 2026 r. (środa).

Uczestnicy kursu „Społeczeństwo i kultura nowoczesnej Europy Środkowo-Wschodniej w praktyce badawczej” prowadzonego w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego należą do stałych gości naszego Archiwum.

Dzisiaj mieli oni okazję uczestniczyć w pokazie materiałów archiwalnych, w ramach którego zapoznali się m.in. z aktami Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i Akademii Umiejętności, materiałami ze słynnego Archiwum Robla czy też ze spuściznami wybitnych postaci polskiej i europejskiej nauki, by wymienić prof. Karolinę Lanckorońską czy prof. Wacława Felczaka.

Ponadto wizyta była dla nich okazją do zwiedzenia wystawy jubileuszowej z okazji 90-lecia Polskiego Słownika Biograficznego.

Fot. Kinga Balińska

Jubileusz 90-lecia Polskiego Słownika Biograficznego był okazją do przygotowania przez Archiwum Nauki PAN i PAU wystawy „Droga wytrwałości. Z dziejów polskiej biografii narodowej”. Wernisaż naszej ekspozycji był – obok okolicznościowej konferencji naukowej „Nie wysławia ani zniesławia. 90 lat Polskiego Słownika Biograficznego 1935-2025″ – częścią obchodów tej wyjątkowej rocznicy, które miały miejsce w dniu 19 listopada br.

Tematyka wystawy przyciągnęła licznych gości, których oficjalnie powitał Dyrektor Archiwum, dr Adam Korczyński. Następnie głos zabrała kurator, p. Marzena Włodek, która pokrótce przedstawiła koncepcję ekspozycji, poświęconej przede wszystkim „ludziom Słownika” – pracownikom, którzy przez lata, bez względu na sytuację finansową czy organizacyjną, tworzyli zespół redaktorów tego monumentalnego pomnika polskiej biografistyki.

Bogata oprawa ikonograficzna pozwala nam poznać najważniejszych reprezentantów Redakcji od samych początków Słownika aż po dzień dzisiejszy.

Serdecznie zapraszamy do zwiedzania wystawy, dostępnej od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00 – 15:00.

Fot. Kinga Balińska

Szanowni Państwo,

uprzejmie informujemy, że wystawa biograficzna, poświęcona postaci Sadyka-Beja, będzie dostępna ponownie od dnia dzisiejszego do 10 października br. włącznie.

Wystawa jest otwarta w godz. 10:00 – 14:00 od poniedziałku do piątku.

W dniach 25 – 26 września br. Oddział Polskiej Akademii Nauk w Krakowie miał przyjemność wystąpić w roli gospodarza zebrania Akademii Młodych Uczonych PAN.

Drugiego dnia spotkania miał miejsce krótki pokaz archiwalny dla uczestników obrad. W Archiwum Nauki PAN i PAU pragnęliśmy przedstawić rolę i zadania naszej instytucji, jej historię, a nade wszystko – wybrane dokumenty, fotografie czy artefakty z naszego zasobu. Członkowie AMU mogli zatem zapoznać się z XIX-wiecznymi aktami Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, materiałami związanymi z filantropem Erazmem Jerzmanowskim, pamiątkami po Karolinie Lanckorońskiej, preparatami mikroskopowymi ze spuścizny Henryka Hoyera, rysunkami Jerzego Smoleńskiego, unikatowymi odznaczeniami Leszka Starkla czy bezcenną dokumentacją z Archiwum Robla.

Fot. K. Balińska

Mamy przyjemność zaprezentować Państwu film dokumentujący wizytę, którą odbył w Polsce Jargalsaikhana Dambadarjaa, znany mongolski dziennikarz, komentator społeczno-polityczny i popularyzator nauki.

Jednym z odwiedzonych przez niego miejsc był Kraków i siedziba Archiwum Nauki PAN i PAU. W trakcie specjalnego pokazu kustosz Ewa Dziurzyńska miała okazję zapoznać naszego gościa z materiałami prof. Władysława Kotwicza, a także z biografią samego twórcy spuścizny i dziejami tego zespołu archiwalnego (link do informacji o wizycie).

Oryginalny film, w języku mongolskim, zaprezentowany został w trzech częściach w tamtejszej telewizji. Na Youtube zamieszczono również wersję w języku angielskim. . Autorzy prezentują w nim nasz kraj, a także rozmaite aspekty życia gospodarczego, społecznego, kulturowego czy naukowego. Wielokrotnie nawiązują do historii relacji polsko-mongolskich. W krótkim fragmencie pojawia się nasze Archiwum oraz przeprowadzony 11 marca br. pokaz.

Spuścizna prof. Kotwicza tradycyjnie wzbudza ogromne zainteresowanie strony mongolskiej – nie tylko uczonych, ale także przedstawicieli władz państwowych, dyplomatów, dziennikarzy, popularyzatorów (i nie tylko). Wynika to z faktu, że w archiwum tego wybitnego orientalisty znajdują się materiały unikatowe: dokumenty sprzed kilku stuleci (oryginalne lub w formie kopii z XIX w.), estampaże kamiennych inskrypcji z czasów średniowiecznego Imperium Mongolskiego, fotografie z ekspedycji naukowej do Mongolii w 1912 r., wreszcie materiały robocze do pierwszego spisu powszechnego niepodległego państwa mongolskiego z lat 1915-1916.

Aby obejrzeć film, prosimy o kliknięcie w ten link.