{"id":734,"date":"2019-04-29T15:10:35","date_gmt":"2019-04-29T13:10:35","guid":{"rendered":"http:\/\/knopips.pan.pl\/?p=734"},"modified":"2024-05-07T11:27:24","modified_gmt":"2024-05-07T09:27:24","slug":"biblioteka-rozdolska-lanckoronskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?p=734","title":{"rendered":"Biblioteka Rozdolska Lanckoro\u0144skich"},"content":{"rendered":"<div id=\"right_column\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoron_exlibris.gif\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-735 size-full\" src=\"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoron_exlibris.gif\" alt=\"\" width=\"153\" height=\"166\" \/><\/a>Pocz\u0105tki biblioteki, zwanej Rozdolsk\u0105, wywodz\u0105cej sw\u0105 nazw\u0119 od pierwszego miejsca gromadzenia, nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 z osob\u0105 Ludwiki z Rzewuskich Lanckoro\u0144skiej (1783-1839). To w\u0142a\u015bnie ona rozpocz\u0119\u0142a pod koniec XVIII wieku gromadzenie ksi\u0119gozbioru, kt\u00f3ry tematycznie daleko wykracza\u0142 poza typow\u0105 bibliotek\u0119 dworsk\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po \u015bmierci Ludwiki z Rzewuskich Lanckoro\u0144skiej w roku 1839 opiek\u0119 nad bibliotek\u0105 przej\u0105\u0142 jej syn &#8211; Kazimierz Lanckoro\u0144ski (1802-1874), kt\u00f3ry systematycznie wzbogaca\u0142 ksi\u0119gozbi\u00f3r o nowe nabytki, ale tylko w ramach istniej\u0105cych dzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Natomiast do rozkwitu biblioteki doprowadzi\u0142 Karol Lanckoro\u0144ski (1848-1933), kolekcjoner i mecenas sztuki. Pod jego opiek\u0105 kilkutysi\u0119czny ksi\u0119gozbi\u00f3r zosta\u0142 przekszta\u0142cony w profesjonalnie zorganizowana bibliotek\u0119, licz\u0105c\u0105 na pocz\u0105tku XX wieku 70 tysi\u0119cy tom\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzia\u0142ania wojenne 1914 roku nie omin\u0119\u0142y Rozdo\u0142u i jego zbior\u00f3w. Karol Lanckoro\u0144ski, wykorzystuj\u0105c chwilowe sukcesy wojsk austriackich na froncie wschodnim, ewakuowa\u0142 do Wiednia bibliotek\u0119 i dzie\u0142a sztuki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spadkobiercami biblioteki, po \u015bmierci Karola w 1933 roku, zostali jego syn &#8211; Antoni (1893-1965) oraz c\u00f3rki: Karolina (1898-2002) i Adelajda (1903-1980).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po \u015bmierci brata, Karolina Lanckoro\u0144ska przewioz\u0142a ksi\u0119gozbi\u00f3r do Wielkiej Brytanii, gdzie zosta\u0142 umieszczony w roku 1969 jako depozyt w Bibliotece Polskiej w Londynie. To w\u0142a\u015bnie tam dokonano inwentaryzacji i opracowania katalogu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W p\u00f3\u017aniejszym okresie zbiory zosta\u0142y przeniesione do siedziby Fundacji Lanckoro\u0144skich, aby s\u0142u\u017cy\u0107 jako warsztat naukowy stypendystom Fundacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obecny profil biblioteki zosta\u0142 ukszta\u0142towany przez w\u0142a\u015bcicielk\u0119, kt\u00f3ra postanowi\u0142a stworzy\u0107 zbi\u00f3r druk\u00f3w polskich i Polski dotycz\u0105cych. Zamys\u0142 ten doprowadzi\u0142 do wyprzeda\u017cy cz\u0119\u015bci zbior\u00f3w, nie odpowiadaj\u0105cych charakterowi ksi\u0119gozbioru. Jednocze\u015bnie dokonywano zakupu polonik\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 na rynku antykwarycznym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karolina Lanckoro\u0144ska przekaza\u0142a w 1997 roku Bibliotek\u0119 Rozdolsk\u0105 Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Wraz z ksi\u0105\u017ckami ofiarowa\u0142a zbi\u00f3r sztych\u00f3w z XVIII i XIX wieku oraz cz\u0119\u015b\u0107 swoich rodzinnych i naukowych materia\u0142\u00f3w archiwalnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u015b Biblioteka Rozdolska posiada bardzo oryginalny charakter. Liczy ok. 3000 polonik\u00f3w krajowych i zagranicznych, z czego 800 to starodruki, m.in. unikatowy i najliczniejszy w Polsce (116 tom\u00f3w) zbi\u00f3r kalendarzy z ko\u0144ca XVII i po\u0142owy XVIII wieku, broszury polityczne z XVII i XVIII wieku oraz zbi\u00f3r konstytucji, ustaw i przywilej\u00f3w I Rzeczpospolitej Polskiej. Ponadto XVIII-stowieczne edycje \u017ar\u00f3de\u0142 do historii Polski, herbarze &#8211; Du\u0144czewskiego, Niesieckiego, Okolskiego i Paprockiego oraz komplet &#8222;Zabaw Przyjemnych i Po\u017cytecznych&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W\u015br\u00f3d wydawnictw XIX i XX-stowiecznych dominuje literatura polska, historia sztuki, historia, m.in. druki z okresu powstania listopadowego, pierwsze wydania dzie\u0142 Adama Naruszewicza i Joachima Lelewela czy Adama Mickiewicza, poezje S\u0142owackiego, Krasi\u0144skiego, Pola, Lenartowicza, Kasprowicza, a tak\u017ce powie\u015bci Rodziewicz\u00f3wnej czy Mniszk\u00f3wnej oraz atlasy, przewodniki, bajki, albumy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z biblioteki mo\u017cna korzysta\u0107 w czytelni Archiwum Nauki PAN i PAU.<\/p>\n<div align=\"center\"><a href=\"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoronska_rzym.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-736\" src=\"http:\/\/knopips.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoronska_rzym-300x201.jpg\" alt=\"\" width=\"331\" height=\"222\" srcset=\"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoronska_rzym-300x201.jpg 300w, https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoronska_rzym-402x270.jpg 402w, https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/lanckoronska_rzym.jpg 560w\" sizes=\"auto, (max-width: 331px) 100vw, 331px\" \/><\/a><br \/>\n<span class=\"note\">Karolina Lanckoro\u0144ska, Rzym 1992<\/span><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tki biblioteki, zwanej Rozdolsk\u0105, wywodz\u0105cej sw\u0105 nazw\u0119 od pierwszego miejsca gromadzenia, nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 z osob\u0105 Ludwiki z Rzewuskich Lanckoro\u0144skiej (1783-1839). To w\u0142a\u015bnie ona rozpocz\u0119\u0142a pod koniec XVIII wieku gromadzenie ksi\u0119gozbioru, kt\u00f3ry tematycznie daleko wykracza\u0142 poza typow\u0105 bibliotek\u0119 dworsk\u0105. Po \u015bmierci Ludwiki z Rzewuskich Lanckoro\u0144skiej w roku 1839 opiek\u0119 nad bibliotek\u0105 przej\u0105\u0142 jej syn &#8211; Kazimierz &hellip; <\/p>\n<p class=\"read-more\"><a class=\"btn btn-default\" href=\"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?p=734\"> Read More<span class=\"screen-reader-text\">  Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":206,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-734","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/206"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=734"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6112,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/734\/revisions\/6112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}