{"id":2788,"date":"2021-02-22T14:26:35","date_gmt":"2021-02-22T13:26:35","guid":{"rendered":"http:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?p=2788"},"modified":"2021-05-04T11:52:37","modified_gmt":"2021-05-04T09:52:37","slug":"ocalone-od-niepamieci-co-kryja-archiwa-osobiste-uczonych-i-tworcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?p=2788","title":{"rendered":"&#8222;Ocalone od niepami\u0119ci&#8230; : co kryj\u0105 archiwa osobiste uczonych i tw\u00f3rc\u00f3w?&#8221;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Archiwa osobiste ludzi nauki, uczonych, tw\u00f3rc\u00f3w stanowi\u0105 jedno z podstawowych \u017ar\u00f3de\u0142 dla historyk\u00f3w, zajmuj\u0105cych si\u0119 badaniem dziej\u00f3w i rozwoju \u017cycia umys\u0142owego. Idea ich systematycznego gromadzenia pojawi\u0142a si\u0119 w Polsce w okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, cho\u0107, naturalnie, ju\u017c wcze\u015bniej trafia\u0142y one do bibliotek, archiw\u00f3w rodzinnych czy prywatnych kolekcji. W latach 30. szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi na tym polu po\u0142o\u017cy\u0142o Archiwum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, kierowane przez prof. Henryka Barycza. Dalszy rozw\u00f3j archiw\u00f3w o profilu naukowym wi\u0105za\u0107 nale\u017cy z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 &#8211; powo\u0142anego w 1953 r. &#8211; Archiwum Polskiej Akademii Nauk, a zw\u0142aszcza jego dyrektora, prof. Zygmunta Kolankowskiego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do tego grona do\u0142\u0105czy\u0142o, powsta\u0142e w 2002 r., Archiwum Nauki PAN i PAU. Jednym z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w nowej jednostki mia\u0142o by\u0107 w\u0142a\u015bnie pozyskiwanie i opracowywanie materia\u0142\u00f3w, wytworzonych oraz zgromadzonych przez ludzi nauki i kultury w ramach ich osobistych archiw\u00f3w. Ju\u017c w momencie powo\u0142ania instytucja ta, b\u0119d\u0105c nast\u0119pc\u0105 dawnego krakowskiego Oddzia\u0142u Archiwum PAN, dysponowa\u0142a w\u015br\u00f3d swoich zbior\u00f3w licznymi spu\u015bciznami. Od tamtej pory zas\u00f3b archiwalny poszerzony zosta\u0142 o dalsze archiwa ludzi nauki. Dzisiaj spu\u015bcizny, materia\u0142y b\u0119d\u0105ce efektem wieloletnich studi\u00f3w i dzia\u0142alno\u015bci wybitnych przedstawicieli nauki polskiej &#8211; by wymieni\u0107 z d\u0142ugiej listy cho\u0107by tylko Henryka Barycza, Henryka Batowskiego, Wac\u0142awa Felczaka, Adama Vetulaniego, Walerego Goetla, Wac\u0142awa Felczaka, Romana Ingardena, W\u0142adys\u0142awa Kotwicza czy Karolin\u0119 Lanckoro\u0144sk\u0105 &#8211; stanowi\u0105 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci zasobu Archiwum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W naturalny spos\u00f3b to w\u0142a\u015bnie problematyka spu\u015bcizn sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym tematem konferencji, zaplanowanej z okazji 10. rocznicy powstania Archiwum Nauki PAN i PAU.\u00a0 Zorganizowana wesp\u00f3\u0142 z Polsk\u0105 Akademi\u0105 Umiej\u0119tno\u015bci sesja mia\u0142a przede wszystkim przybli\u017cy\u0107 na rozmaitych przyk\u0142adach charakter tego typu zbior\u00f3w oraz metodyk\u0119 ich opracowywania. Konferencja <em>Ocalone od niepami\u0119ci&#8230; Co kryj\u0105 archiwa osobiste uczonych i tw\u00f3rc\u00f3w? <\/em>oraz wernisa\u017c towarzysz\u0105cej jej wystawy odby\u0142y si\u0119 w dniu 21 czerwca 2012 r. Otwarcia posiedzenia dokona\u0142 sekretarz generalny PAU, prof. Jerzy Wyrozumski. W ramach konferencji mia\u0142 miejsce nast\u0119puj\u0105ce wyst\u0105pienia:<\/p>\n<ul>\n<li>dr Rita Majkowska (dyr. Archiwum Nauki) &#8211; \u201eBogactwo, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, rozproszenie. Archiwum osobiste (spu\u015bcizna) okiem archiwisty\u201d,<\/li>\n<li>prof. Zdzis\u0142aw Pietrzyk (Biblioteka Jagiello\u0144ska) &#8211; \u201eOpracowanie spu\u015bcizn dawniej i dzi\u015b\u201d,<\/li>\n<li>dr Bernadeta Wilk (Archiwum Nauki) &#8211; \u201eZ tradycj\u0105 w nowoczesno\u015b\u0107. Spu\u015bcizny uczonych i ludzi kultury wobec wyzwa\u0144 XXI wieku\u201d,<\/li>\n<li>dr Janusz Pezda (Uniwersytet Jagiello\u0144ski) &#8211; \u201eMi\u0119dzy Pary\u017cem a Krakowem. Biblioteka Polska w Pary\u017cu i Biblioteka XX Czartoryskich\u201d,<\/li>\n<li>dr Piotr Daszkiewicz (Narodowe Muzeum Historii Naturalnej w Pary\u017cu) &#8211; \u201eSpu\u015bcizny krakowskich uczonych w zbiorach Narodowego Muzeum Historii Naturalnej w Pary\u017cu\u201d,<\/li>\n<li>dr Stanis\u0142aw Pijaj (Uniwersytet Jagiello\u0144ski) &#8211; \u201eMi\u0119dzy Lwowem a Krakowem. Spu\u015bcizny w lwowskich zbiorach archiwalnych&#8221;,<\/li>\n<li>dr Marek Dur\u010dansk\u00fd (Uniwersytet Karola w Pradze) &#8211; \u201eSpu\u015bcizny w Archiwum Uniwersytetu Karola w Pradze: gromadzenie \u2013 opracowywanie \u2013 cracoviana\u201d,<\/li>\n<li>mgr Marzena W\u0142odek (Archiwum Nauki) &#8211; \u201eSpu\u015bcizna Karoliny Lanckoro\u0144skiej \u2013 losy, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i bogactwo materia\u0142u\u201d,<\/li>\n<li>dr Ewa Malicka (Biblioteka Jagiello\u0144ska) &#8211; \u201eArchiwum domowe Pawlikowskich w zbiorach Biblioteki Jagiello\u0144skiej \u2013 o jego dziejach, scalaniu i opracowaniu\u201d,<\/li>\n<li>dr hab. Ewa Danowska (Polska Akademia Umiej\u0119tno\u015bci) &#8211; \u201eZbiory profesora Mariana Tyrowicza w krakowskich instytucjach\u201d,<\/li>\n<li>mgr Marzena Wo\u017any (Muzeum Archeologiczne w Krakowie) &#8211; \u201eMi\u0119dzy Polsk\u0105 Akademi\u0105 Umiej\u0119tno\u015bci a jej dawnym Muzeum. Podzielona spu\u015bcizna W\u0142odzimierza Demetrykiewicza\u201d,<\/li>\n<li>prof. Rados\u0142aw Tarkowski (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie) &#8211; \u201eOkiem badacza. W poszukiwaniu spu\u015bcizny po Konstantym Jelskim\u201d,<\/li>\n<li>mgr Marcin Maciuk (Archiwum Nauki PAN i PAU)\u00a0 &#8211; \u201eOd \u015blimak\u00f3w mioce\u0144skich po sp\u00f3r o Morskie Oko \u2013 meandry archiwalnego \u015bwiata w \u015bwietle dw\u00f3ch spu\u015bcizn\u201d,<\/li>\n<li>mgr Krystyna Sanetra (Biblioteka Jagiello\u0144ska) &#8211; \u201eOpracowanie materia\u0142\u00f3w r\u0119kopi\u015bmiennych w formacie MARC 21 w Komputerowym Katalogu Zbior\u00f3w Bibliotek UJ\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Archiwa osobiste ludzi nauki, uczonych, tw\u00f3rc\u00f3w stanowi\u0105 jedno z podstawowych \u017ar\u00f3de\u0142 dla historyk\u00f3w, zajmuj\u0105cych si\u0119 badaniem dziej\u00f3w i rozwoju \u017cycia umys\u0142owego. Idea ich systematycznego gromadzenia pojawi\u0142a si\u0119 w Polsce w okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, cho\u0107, naturalnie, ju\u017c wcze\u015bniej trafia\u0142y one do bibliotek, archiw\u00f3w rodzinnych czy prywatnych kolekcji. W latach 30. szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi na tym polu po\u0142o\u017cy\u0142o &hellip; <\/p>\n<p class=\"read-more\"><a class=\"btn btn-default\" href=\"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?p=2788\"> Read More<span class=\"screen-reader-text\">  Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2788"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2788"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3018,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2788\/revisions\/3018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}