Swoich korzeni Archiwum Nauki szuka w dziejach:<\/p>\n
Utworzone w Krakowie, w czasach zabor\u00f3w, w 1815 roku, z inicjatywy rektora Akademii Krakowskiej, prawnika, Walentego Litwi\u0144skiego Towarzystwo Naukowe Krakowskie<\/strong><\/span>, „\u015bci\u015ble z Uniwersytetem Krakowskim z\u0142\u0105czone”, za g\u0142\u00f3wny cel stawia\u0142o sobie przyczynienie si\u0119 do „pomno\u017cenia wszelkich nauk, rozszerzenia \u015bwiat\u0142a, rozkrzewienia sztuki, przemys\u0142u i kunszt\u00f3w w narodzie”.<\/p>\n Pierwszy statut TNK z roku 1815 m\u00f3wi\u0142, i\u017c „akta poruczaj\u0105 si\u0119 dozorowi Sekretarza, kt\u00f3ry zachowuje tak\u017ce rozprawy i dzie\u0142a w r\u0119kopisie dop\u00f3ty, dop\u00f3ki takowe nie stan\u0105 si\u0119 po\u015bmiertnymi; lub dop\u00f3ki 10 lat nie minie”. Po up\u0142ywie tego czasu mia\u0142y zosta\u0107 z\u0142o\u017cone w Bibliotece Uniwersytetu. \u015acis\u0142y zwi\u0105zek z kancelari\u0105 Uniwersytetu spowodowa\u0142, \u017ce korespondencja z pierwszych lat istnienia znalaz\u0142a si\u0119 wraz z aktami uniwersyteckimi w Archiwum UJ. Do roku 1840 Towarzystwo prowadzi\u0142o jedynie odr\u0119bne ksi\u0119gi protoko\u0142\u00f3w posiedze\u0144 oraz ksi\u0119gi buchalteryjne. W latach 1816-39 funkcj\u0119 sekretarza pe\u0142ni\u0142 poeta i profesor literatury polskiej Pawe\u0142 Czajkowski i to on sprawowa\u0142 opiek\u0119 nad protoko\u0142ami posiedze\u0144 prywatnych i publicznych, spisywanych we wsp\u00f3lnej ksi\u0119dze oraz aktami i ksi\u0119gami buchalteryjnymi Towarzystwa.<\/p>\n Statut z roku 1840 okre\u015bla\u0142 nowe obowi\u0105zki sekretarza. Zosta\u0142 on odt\u0105d zobowi\u0105zany do prowadzenia odr\u0119bnej od uniwersytetu kancelarii Towarzystwa. Jednocze\u015bnie powierzono mu opiek\u0119 nad Archiwum, w kt\u00f3rym gromadzono wszelkie akta i ksi\u0119gi, a kt\u00f3re sekretarz na koniec urz\u0119dowania przekazywa\u0142 swojemu nast\u0119pcy.<\/p>\n Jak wskazywa\u0142 statut TNK z roku 1848 do Archiwum nale\u017c\u0105: „a) R\u0119kopisma przez cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa lub zin\u0105d z\u0142o\u017cone; b) Pisma i wszelkie dzie\u0142a nak\u0142adem Towarzystwa wydane; c) Protok\u00f3\u0142y posiedze\u0144 og\u00f3lnych, komitetowych i oddzia\u0142owych; d) Zdania sprawy”.<\/p>\n W latach 1848-1856 urz\u0105d sekretarza piastowa\u0142 profesor filozofii J\u00f3zef Kremer. W tym czasie, w zwi\u0105zku z rozbudowaniem si\u0119 struktury Towarzystwa, opr\u00f3cz sekretarza Towarzystwo posiada\u0142o sekretarzy wydzia\u0142owych oraz ich zast\u0119pc\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych oddzia\u0142ach, a tak\u017ce komitetach. Mieli oni obowi\u0105zek prowadzenia protoko\u0142\u00f3w i korespondencji. Sekretarz Towarzystwa nadal sprawowa\u0142 opiek\u0119 nad aktami i ksi\u0119gami wsp\u00f3lnymi, r\u00f3wnie\u017c nad ca\u0142ym Archiwum, w kt\u00f3rym sekretarze wydzia\u0142\u00f3w, oddzia\u0142\u00f3w i komitet\u00f3w sk\u0142adali protoko\u0142y posiedze\u0144, korespondencj\u0119 i r\u0119kopisy z lat poprzednich.<\/p>\n Statut z roku 1856 przyni\u00f3s\u0142 reorganizacj\u0119 Towarzystwa, zrywa\u0142 jego wi\u0119\u017a organizacyjn\u0105 z Uniwersytetem, potwierdza\u0142 te\u017c istnienie Archiwum, a opr\u00f3cz gromadzenia akt\u00f3w nakazywa\u0142 kompletowanie „autobiografii cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa”. W 1860 roku zadanie uporz\u0105dkowania archiwali\u00f3w Towarzystwa powierzono studentowi Mieczys\u0142awowi Bochenkowi.<\/p>\n Przez ca\u0142y ten okres Towarzystwo nie posiada\u0142o w\u0142asnego lokalu, dlatego te\u017c akta i ksi\u0119gi przechowywano ka\u017cdorazowo w domu sekretarza. Przekazanie akt nast\u0119pcy odbywa\u0142o si\u0119 komisyjnie. W 1861 Towarzystwo przenios\u0142o si\u0119 do wybudowanej z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w siedziby przy ulicy S\u0142awkowskiej 17. Tutaj obok Biblioteki i Muzeum znalaz\u0142o si\u0119 Archiwum. Od tego momentu sekretarz trzyma\u0142 akta na miejscu „pod kluczem”.<\/p>\n W 1872 roku nast\u0105pi\u0142o przekszta\u0142cenie Towarzystwa w Akademi\u0119 Umiej\u0119tno\u015bci<\/strong><\/span>, w „instytucj\u0119 publiczn\u0105”, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 pod protektoratem cesarza austriackiego. Pierwszy statut jako przedmiot bada\u0144 cz\u0142onk\u00f3w Akademii wyznacza\u0142 nauki humanistyczne, matematyczne, przyrodnicze i lekarskie, realizowanych w ramach wydzia\u0142\u00f3w i w komisjach. Zawiera\u0142 te\u017c nast\u0119puj\u0105cy zapis: „Po zatwierdzeniu niniejszego statutu wszelki maj\u0105tek dotychczasowego Towarzystwa Naukowego spisany b\u0119dzie w 3-ch egzemplarzach, z kt\u00f3rych jeden z\u0142o\u017cony b\u0119dzie w Archiwum Akademii”. Zasady funkcjonowania biura i archiwum precyzowa\u0142o w 1873 roku „Urz\u0105dzenie Wewn\u0119trzne Akademii Umiej\u0119tno\u015bci”. Do obowi\u0105zk\u00f3w sekretarza generalnego nale\u017ca\u0142o rozpiecz\u0119towanie pism, przyjmowanie i za\u0142atwianie korespondencji, natomiast wpisywaniem do dziennika podawczego i rejestrowaniem pism zajmowa\u0142 si\u0119 pomocnik kancelaryjny. Sekretarz generalny i kustosz sprawowali „doz\u00f3r nad Archiwum obejmuj\u0105cym akta b[y\u0142ego] Tow[arzystwa] Nauk[owego] tudzie\u017c gromadz\u0105ce si\u0119 akta Akademii”. Funkcj\u0119 sekretarza generalnego kolejno pe\u0142nili: historyk J\u00f3zef Szujski, historyk literatury Stanis\u0142aw Tarnowski, prawnik Boles\u0142aw Ulanowski. Do obowi\u0105zk\u00f3w kustosza nale\u017ca\u0142a opieka nad zbiorami Akademii, prowadzenie inwentarza i utrzymywanie porz\u0105dku w Archiwum. Inny paragraf „Urz\u0105dzenia” m\u00f3wi\u0142, i\u017c Archiwum obok Biblioteki, Muzeum Staro\u017cytno\u015bci i Zbioru Fizjograficznego Krajowego stanowi cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w Akademii. Regulamin Akademii z roku 1885 oddawa\u0142 w r\u0119ce pomocnika kancelaryjnego: „utrzymywanie dziennika podawczego, sk\u0142adanie pism do akt i porz\u0105dek w Archiwum”. Ten sam zapis zawiera\u0142 regulamin z 1893 roku.<\/p>\n Wraz z uzyskaniem przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r., Akademia, kt\u00f3ra ju\u017c w czasach zabor\u00f3w zyska\u0142a miano og\u00f3lnopolskiej instytucji narodowej, przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. <\/strong><\/span>Odt\u0105d statut Akademii okre\u015bla\u0142 jej zadanie nast\u0119puj\u0105co „tw\u00f3rcz\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 w Polsce popiera\u0107 i u\u0142atwia\u0107, do pracy tej zach\u0119ca\u0107, o ile mo\u017cno\u015bci j\u0105 zespala\u0107 i \u0142\u0105czy\u0107; gdy potrzeba, ni\u0105 kierowa\u0107; o ile podobna, j\u0105 nagradza\u0107”. W okresie mi\u0119dzywojennym nast\u0105pi\u0142 rozw\u00f3j jej dzia\u0142alno\u015bci naukowej i organizacyjnej w kraju i zagranic\u0105, a tak\u017ce rozbudowa struktury wewn\u0119trznej.<\/p>\n Nadal zwierzchnictwo nad kancelari\u0105 i archiwum sprawowali kolejni sekretarze generalni: prawnicy Stanis\u0142aw Wr\u00f3blewski, Stanis\u0142aw Kutrzeba, orientalista Tadeusz Kowalski i historyk Jan D\u0105browski. W statucie i regulaminach nie pojawi\u0142y si\u0119 \u017cadne nowe zapisy dotycz\u0105ce archiwum. Kancelari\u0105 Akademii od 1922 roku kierowa\u0142 dyrektor. Funkcj\u0119 t\u0119 sprawowali kolejno J\u00f3zef Rydel, historyk Sylwiusz Mikucki. W rzeczywisto\u015bci dzia\u0142alno\u015b\u0107 Archiwum w latach 1873-1939 by\u0142a \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z bie\u017c\u0105c\u0105 registratur\u0105, a w kancelarii by\u0142 stosowany tzw. system kancelaryjny austriacki. Akta przechowywane by\u0142y w szafach w pokojach biurowych budynku Akademii przy ul. S\u0142awkowskiej 17, natomiast akta i zbiory archiwalne komisji gromadzono w zajmowanych przez nie pomieszczeniach. Przez wszystkie te lata podejmowano pr\u00f3by porz\u0105dkowania zasobu archiwalnego PAU. Wed\u0142ug zachowanych zapis\u00f3w w protoko\u0142ach Zarz\u0105du, w 1934 roku Stanis\u0142aw Nowogrodzki zast\u0119pca dyrektora kancelarii uporz\u0105dkowa\u0142 wszystkie akta administracyjne Akademii a tak\u017ce akta TNK, nie pozostawi\u0142 jednak \u017cadnego spisu, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by pozna\u0107 zastosowan\u0105 metod\u0119.<\/p>\n W chwili wybuchu II wojny \u015bwiatowej PAU stara\u0142o si\u0119 jak najlepiej zabezpieczy\u0107 swoje zbiory. W tym celu najcenniejsze dokumenty umieszczono w skrzyniach w specjalnym schronie w grubo sklepionych piwnicach gmachu Akademii przy ulicy S\u0142awkowskiej. Jednak ju\u017c w styczniu i lutym 1940 roku dosz\u0142o do przeniesienia materia\u0142\u00f3w i akt kilku komisji PAU znajduj\u0105cych si\u0119 dot\u0105d w kamienicy Akademii przy ulicy Straszewskiego 27 (m.in. Komisji Historycznej, Komisji Atlasu Historycznego, Komitetu S\u0142ownika \u0141aciny \u015aredniowiecznej, Komisji dla Dziej\u00f3w O\u015bwiaty i Szkolnictwa) do lokalu Archiwum Pa\u0144stwowego mieszcz\u0105cego si\u0119 przy ulicy Grodzkiej. Ponadto jesieni\u0105 1940 roku do\u0142\u0105czono do nich akta registratury Akademii Umiej\u0119tno\u015bci z gmachu przy ulicy S\u0142awkowskiej 17. W ten spos\u00f3b wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zasobu archiwalnego PAU, wraz ze zbiorami Archiwum Pa\u0144stwowego, zosta\u0142a przej\u0119ta przez niemiecki Zarz\u0105d Archiw\u00f3w Pa\u0144stwowych.<\/p>\n Opisuj\u0105c dzieje wojenne zasobu archiwalnego PAU nale\u017cy wspomnie\u0107 o osobie historyka W\u0142adys\u0142awa Semkowicza. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki jego pracy i staraniom uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 archiwali\u00f3w. Po zwolnieniu z obozu w Sachsenhausen, zosta\u0142 zatrudniony w grudniu 1940 roku, przez kierownika Zarz\u0105du Archiw\u00f3w Ericha Randta do pracy w Staatsarchiv des Distriktes Krakau (Archiwum Pa\u0144stwowe Dystryktu Krakowskiego Generalnej Guberni) przy ulicy \u015bw. Anny 6. To w\u0142a\u015bnie tutaj zosta\u0142y zgromadzone akta Akademii. G\u0142\u00f3wnym zadaniem Semkowicza sta\u0142o si\u0119 porz\u0105dkowanie archiwali\u00f3w rodowych oraz zbioru archiwalnego PAU. Na temat swojej pracy pisa\u0142 „archiwum PAU zosta\u0142o przeze mnie w znacznej cz\u0119\u015bci uratowane przed zupe\u0142n\u0105 zag\u0142ad\u0105, uporz\u0105dkowane i zarejestrowane, przy czym najwa\u017cniejsze akta i ksi\u0119gi mianowicie protoko\u0142y Walnych Zgromadze\u0144 i Zarz\u0105du Akademii, trzyma\u0142em w ukryciu u siebie w domu”.<\/p>\n W po\u0142owie stycznia 1944 roku, w celu zabezpieczenia przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 frontem, Randt zarz\u0105dzi\u0142 ewakuacj\u0119 wszystkich wa\u017cniejszych archiwali\u00f3w z Krakowa, wyznaczaj\u0105c na miejsce przechowywania zameczek Johannisberg w Sudetach. Jednak po pertraktacjach z krakowskimi archiwistami zgodzi\u0142 si\u0119 na przewiezienie ich do klasztoru OO Benedyktyn\u00f3w w Ty\u0144cu pod Krakowem. Po zaadaptowaniu pomieszcze\u0144 w budynkach klasztornych w czasie od marca do lipca 1944 roku zwieziono tam ok. 1500 dokument\u00f3w pergaminowych i przesz\u0142o 10000 r\u0119kopis\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich tak\u017ce akta PAU.<\/p>\n Po wojnie archiwalia PAU sprowadzono do gmachu przy ulicy S\u0142awkowskiej 17, ale brak w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w lokalowych nie pozwoli\u0142 na odpowiednie umieszczenie i uporz\u0105dkowanie zbior\u00f3w. Przygotowania do jubileuszu 75 – lecia Akademii w 1948 roku zapocz\u0105tkowa\u0142y proces wykorzystywania materia\u0142\u00f3w archiwalnych PAU do cel\u00f3w naukowych i popularyzacyjnych, dotychczas udost\u0119pnianych tylko dora\u017anie. W 1949 roku Biblioteka PAU otrzyma\u0142a trzy pomieszczenia magazynowe. W jednym z nich, obok zbior\u00f3w specjalnych, umieszczono cz\u0119\u015b\u0107 Archiwum PAU. Pracami archiwalnymi polegaj\u0105cymi g\u0142\u00f3wnie na realizacji kwerend i udost\u0119pnianiu akt, w tym okresie zajmowali si\u0119 Jadwiga \u0141empicka i Feliks Szpunar.<\/p>\n Lata 1949-1950 to okres kszta\u0142towania si\u0119 Archiwum jako wyodr\u0119bnionej od kancelarii struktury organizacyjnej. W tym czasie prac\u0119 w Archiwum rozpocz\u0119\u0142a Danuta Rederowa, absolwentka historii UJ, uczennica Jana D\u0105browskiego, sekretarza generalnego PAU, kt\u00f3rej w 1951 roku powierzy\u0142 on zwierzchnictwo nad Archiwum. Podlega\u0142o ono, wraz z Bibliotek\u0105 PAU, Radzie Bibliotecznej, z przewodnicz\u0105cym sekretarzem generalnym PAU. Obok gromadzenia materia\u0142\u00f3w archiwalnych Archiwum podj\u0119\u0142o prace nad dziejami PAU i \u017cycia naukowego Krakowa w XIX wieku.<\/p>\n Tymczasem nast\u0119powa\u0142y szybkie zmiany w koncepcji organizacji nauki w Polsce i zapada\u0142y decyzje o powo\u0142aniu do \u017cycia Polskiej Akademii Nauk. Losy PAU by\u0142y przes\u0105dzone. W momencie przymusowego, ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych, zawieszenia jej dzia\u0142alno\u015bci (uchwa\u0142a Walnego Zgromadzenia PAU z 1951 roku), w\u0142a\u015bnie Archiwum sta\u0142o si\u0119 miejscem, w kt\u00f3rym zabezpieczano i gromadzono akta likwidowanych i reorganizowanych struktur Akademii. Kiedy podj\u0119te przez Jana D\u0105browskiego usi\u0142owania stworzenia w Krakowie Oddzia\u0142u PAN z wiod\u0105c\u0105 rol\u0105 Biblioteki i Archiwum, nie zyska\u0142y aprobaty w\u0142adz PAN, Archiwum PAU wesz\u0142o w sk\u0142ad Biblioteki (od 1 I 1953 roku – Biblioteki PAN). Od tego momentu funkcjonowa\u0142o pod nazw\u0105 Oddzia\u0142u Archiwalnego, w ramach dzia\u0142u dokumentacyjno-bibliograficznego Biblioteki, nadal pod kierownictwem Danuty Rederowej. W tym czasie kontynuowano te\u017c zapocz\u0105tkowane w PAU badania nad histori\u0105 o\u015brodka naukowego krakowskiego w XIX wieku. By\u0142y one prowadzone przez utworzon\u0105 w 1954 roku Pracowni\u0119 Naukow\u0105, kierowan\u0105 r\u00f3wnie\u017c przez Danut\u0119 Rederow\u0105. Zwi\u0105zek Archiwum z Bibliotek\u0105 nie trwa\u0142 d\u0142ugo, poniewa\u017c Uchwa\u0142\u0105 nr 167\/53 Sekretariatu Naukowego Prezydium PAN z 1 XII 1953 roku utworzono Archiwum PAN. Zgodnie z jej tre\u015bci\u0105 Archiwum mia\u0142o „gromadzi\u0107, zabezpiecza\u0107 i przygotowywa\u0107 do cel\u00f3w naukowo-badawczych i administracyjnych oraz do druku (…) wszelkie materia\u0142y archiwalne przej\u0119te przez PAN po zlikwidowanych w zwi\u0105zku z jej powstaniem instytucjach naukowych i administracyjnych…”. Ju\u017c w za\u0142\u0105czniku do uchwa\u0142y przedstawiono struktur\u0119 organizacyjn\u0105 Archiwum PAN zapowiadaj\u0105c stworzenie Oddzia\u0142\u00f3w terenowych m.in. w Krakowie. Wkr\u00f3tce rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przygotowania do realizacji zapis\u00f3w uchwa\u0142y, prowadzone przez tw\u00f3rc\u0119 Archiwum PAN w Warszawie, prawnika Zygmunta Kolankowskiego, zako\u0144czone wyodr\u0119bnieniem z Biblioteki PAN zasobu archiwalnego PAU w maju 1955 roku, licz\u0105cego ok.90 mb.<\/p>\n Kolejny rozdzia\u0142 w dziejach Archiwum to okres istnienia Oddzia\u0142u Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Krakowie<\/strong><\/span> w latach 1955-2001.<\/p>\n Pierwszy etap dzia\u0142alno\u015bci Archiwum (1955-1962), pod kierownictwem Danuty Rederowej, stanowi\u0142 pomost mi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 a tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Podejmowane w\u00f3wczas prace, polegaj\u0105ce przede wszystkim na dalszym przejmowaniu akt PAU, porz\u0105dkowaniu i opracowywaniu zasobu archiwalnego PAU, by\u0142y w g\u0142\u00f3wnej mierze kontynuacj\u0105 za\u0142o\u017ce\u0144 przyj\u0119tych wcze\u015bniej dla archiwum utworzonego w PAU.<\/p>\n Do zgromadzonych akt TNK (1815-1872) oraz Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci (1873-1952), Akademii Nauk Lekarskich (1920-1930), XIV Zjazdu Lekarzy i Przyrodnik\u00f3w Polskich w Poznaniu (1933) oraz kilku spu\u015bcizn zacz\u0119\u0142y dop\u0142ywa\u0107 akta plac\u00f3wek PAN dzia\u0142aj\u0105cych od 1953 roku na terenie miasta, utworzonego w 1957 roku Oddzia\u0142u PAN w Krakowie oraz materia\u0142y prywatne, w wi\u0119kszo\u015bci archiwa osobiste polskich uczonych. W 1962 roku zas\u00f3b Archiwum wynosi\u0142 107 mb, zatrudnionych by\u0142o dw\u00f3ch pracownik\u00f3w.<\/p>\n Pierwsz\u0105 siedzib\u0119 Oddzia\u0142u stanowi\u0142o jedno z pomieszcze\u0144 magazynowych Biblioteki mieszcz\u0105cych si\u0119 przy ulicy S\u0142awkowskiej 17. Lokal zajmowany przez Archiwum s\u0142u\u017cy\u0142 jednocze\u015bnie jako magazyn archiwalny, pok\u00f3j kierownika, miejsce pracy archiwisty oraz czytelnia z miejscem dla jednego czytelnika.<\/p>\n Wraz z odej\u015bciem w 1962 roku Danuty Rederowej i obj\u0119ciem kierownictwa przez mgr. Jana Poradzisza (1923-1983), absolwenta historii UJ, ucznia Jana D\u0105browskiego, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 kolejny etap w historii Oddzia\u0142u Archiwum PAN w Krakowie. By\u0142 to czas wzmo\u017conej aktywno\u015bci Archiwum, zw\u0142aszcza w zakresie gromadzenia spu\u015bcizn uczonych i na polu opieki nad narastaj\u0105cym zasobem PAN, powi\u0105zany z wizytowaniem jej plac\u00f3wek naukowych, a tak\u017ce niekt\u00f3rych towarzystw naukowych. Okres ten zdominowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c problemy lokalowe – brak rezerwy magazynowej, a tak\u017ce personalne – szczup\u0142o\u015b\u0107 obsady etatowej. Rok 1972 przyni\u00f3s\u0142 pewne zmiany na lepsze. Zatrudniono trzeciego pracownika. Po kilkuletnich staraniach kierownictwa, w obliczu ca\u0142kowitego braku miejsca (ca\u0142o\u015b\u0107 archiwum mie\u015bci\u0142a si\u0119 w jednym pomieszczeniu), nast\u0105pi\u0142o tymczasowe przeniesienie Archiwum na ul. Senack\u0105 1 do ponad trzykrotnie wi\u0119kszego kilkupokojowego lokalu. Dopiero w 1981 roku Archiwum znalaz\u0142o si\u0119 w miejscu docelowym, w wyremontowanej przez PAN zabytkowej kamienicy przy ul. \u015aw. Jana 26, zakupionej przed wojn\u0105 przez PAU.<\/p>\n Lata 1989 do 2001 to etap historii Oddzia\u0142u Archiwum PAN w Krakowie przypadaj\u0105cy na okres prze\u0142omu politycznego w kraju i zmian organizacyjnych w nauce. W\u015br\u00f3d tych ostatnich szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142o reaktywowanie 16 XI 1989 roku dzia\u0142alno\u015bci Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Dla PAU jej historyczny zas\u00f3b archiwalny mia\u0142 powa\u017cne znaczenie dla odtwarzania w\u0142asnej struktury i potwierdzenia praw w\u0142asno\u015bci. Archiwum z racji posiadanego zasobu archiwalnego dw\u00f3ch og\u00f3lnopolskich instytucji naukowych zacz\u0119\u0142o pe\u0142ni\u0107 inn\u0105 ni\u017c dotychczas rol\u0119. Nie ulega\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce do ju\u017c zgromadzonego materia\u0142u archiwalnego, dotycz\u0105cego historii instytucji naukowych w XIX i XX wieku, unikatowego w skali polskiej, tak pod wzgl\u0119dem kompletno\u015bci, jak i ci\u0105g\u0142o\u015bci chronologicznej, powinna nap\u0142ywa\u0107 bie\u017c\u0105ca dokumentacja. Zatem funkcjonowanie samodzielnego archiwum w \u015brodowisku naukowym krakowskim wydawa\u0142o si\u0119 nieuniknione. Tote\u017c Polska Akademia Umiej\u0119tno\u015bci i Polska Akademia Nauk rozpocz\u0119\u0142y kilkuletnie negocjacje w sprawie kszta\u0142tu organizacyjnego krakowskiego Archiwum. Szczeg\u00f3lne znaczenie dla przyj\u0119cia ostatecznego rozwi\u0105zania, stworzenia Archiwum Nauki, mia\u0142y uchwa\u0142y Walnego Zgromadzenia cz\u0142onk\u00f3w PAU z 25 czerwca 1994 i 23 VI 2001 roku oraz uchwa\u0142a Prezydium PAN z 9 X 2001 roku.<\/p>\n Zmiany w organizacji nauki mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na dyskusj\u0119 o kszta\u0142cie i problemach archiw\u00f3w instytucji naukowych. Archiwum krakowskie bra\u0142o w niej \u017cywy udzia\u0142. Toczy\u0142a si\u0119 ona na posiedzeniach powo\u0142anej do \u017cycia w 1997 przez dyrektora Archiwum PAN w Warszawie dr Hann\u0119 Krajewsk\u0105 sekcji archiw\u00f3w instytucji i towarzystw naukowych, w trakcie III Powszechnego Zjazdu Archiwist\u00f3w Polskich w Toruniu 2-3 IX 1997 roku, a tak\u017ce na IV Zje\u017adzie w Szczecinie 12-13 wrze\u015bnia 2002 roku, jak r\u00f3wnie\u017c na \u0142amach czasopismach archiwalnych.<\/p>\n W tym czasie nast\u0105pi\u0142 dynamiczny wzrost zasobu Oddzia\u0142u Archiwum PAN w Krakowie, przy r\u00f3wnoczesnym zwi\u0119kszeniu si\u0119 zainteresowania zgromadzonymi zasobami. Stan zasobu archiwalnego na koniec 2001 roku wynosi\u0142 ok.1073 mb. Archiwum kierowane przez historyka Rit\u0119 Majkowsk\u0105, uczennic\u0119 Henryka Barycza, zatrudnia\u0142o sze\u015bciu pracownik\u00f3w, z kt\u00f3rymi \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracowali archiwi\u015bci zatrudnieni w PAU (2 osoby). Poprzez zainicjowanie dzia\u0142alno\u015bci wystawienniczej otworzy\u0142a si\u0119 nowa mo\u017cliwo\u015b\u0107 do szerszej popularyzacji zbior\u00f3w archiwalnych. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy i wsparciu finansowemu Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, Archiwum rozpocz\u0119\u0142o cykl wystaw po\u015bwi\u0119conych wybitnym uczonym, po\u0142\u0105czonych z posiedzeniami naukowymi oraz seri\u0105 wydawnicz\u0105, kt\u00f3rym towarzyszy motto „W s\u0142u\u017cbie nauki…”.<\/p>\n Oddzia\u0142 Archiwum PAN w Krakowie zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 z dniem 31 marca 2002 roku.<\/p>\n Swoich korzeni Archiwum Nauki szuka w dziejach: Towarzystwa Naukowego Krakowskiego (TNK) Akademii Umiej\u0119tno\u015bci (AU) Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci (PAU) Oddzia\u0142u Archiwum Polskiej Akademii Nauk (OA PAN w Krakowie) Utworzone w Krakowie, w czasach zabor\u00f3w, w 1815 roku, z inicjatywy rektora Akademii Krakowskiej, prawnika, Walentego Litwi\u0144skiego Towarzystwo Naukowe Krakowskie, „\u015bci\u015ble z Uniwersytetem Krakowskim z\u0142\u0105czone”, za g\u0142\u00f3wny cel … <\/p>\n
\nBibliografia<\/h3>\n
\n