{"id":1428,"date":"2019-04-30T20:59:03","date_gmt":"2019-04-30T18:59:03","guid":{"rendered":"http:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?page_id=1428"},"modified":"2021-02-02T15:20:46","modified_gmt":"2021-02-02T14:20:46","slug":"przezywamy-straszne-czasy-wielka-wojna-w-pamietnikach-ludmily-wroblewskiej-wystawa-2015-08-24","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/?page_id=1428","title":{"rendered":"„Prze\u017cywamy straszne czasy …” Wielka Wojna w pami\u0119tnikach Ludmi\u0142y Wr\u00f3blewskiej, (wystawa: 2015-08-24 – 2016-05-31)"},"content":{"rendered":"
Inne<\/strong><\/div>\n
„Prze\u017cywamy straszne czasy …” Wielka Wojna w pami\u0119tnikach Ludmi\u0142y Wr\u00f3blewskiej<\/strong><\/div>\n
Wystawa prezentowana od dnia 24 VIII 2015 – 31 V 2016
\n<\/strong><\/div>\n

Wystawa prezentowana jest przy Gabinecie Prezesa PAN w Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rok 1915 \u2013 czas prze\u0142omowych wydarze\u0144 na wschodnim froncie Wielkiej Wojny. W maju rusza ofensywa wojsk sprzymierzonych w rejonie Gorlic i Tarnowa. Doprowadza do odbicia w czerwcu Twierdzy Przemy\u015bl i Lwowa. W lipcu ci\u0119\u017car walk przenosi si\u0119 na teren Kr\u00f3lestwa Polskiego. Rosjanie podejmuj\u0105 odwr\u00f3t, \u015bcigani przez wojska niemieckie i austro-w\u0119gierskie. 5 sierpnia 1915 roku Niemcy wkraczaj\u0105 do Warszawy…<\/p>\n

Po 100 latach tamte wydarzenia s\u0105 dla nas zbiorem fakt\u00f3w, dat, statystyk\u0105 bitew.<\/p>\n

W \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej funkcjonuj\u0105 cz\u0119sto jako co\u015b odleg\u0142ego, niemal nierealnego. Te \u201estraszne czasy\u201d zostawi\u0142y po sobie wiele \u015blad\u00f3w i pami\u0105tek. W\u015br\u00f3d nich wyj\u0105tkow\u0105 wag\u0119 maj\u0105 wspomnienia i pami\u0119tniki. To w\u0142a\u015bnie z tych, cz\u0119sto fragmentarycznych, zapisk\u00f3w poznajemy oblicze Wielkiej Wojny, jakiego nie poka\u017c\u0105 podr\u0119czniki. To w nich ludzie, kt\u00f3rym przysz\u0142o \u017cy\u0107 w \u201estrasznych czasach\u201d, zamkn\u0119li swoje przemy\u015blenia, obserwacje, rozterki. Pisane \u201etu i teraz\u201d, pozbawione redakcji i starannych poprawek, s\u0105 tak prawdziwe, przekazuj\u0105 nam warto\u015bciow\u0105 wiedz\u0119 o ludziach i czasach prze\u0142omu, kt\u00f3re zrodzi\u0142y nowy \u015bwiat. Wobec tych ludzi mamy swoj\u0105 powinno\u015b\u0107 \u2013 zachowania od\u0142amk\u00f3w pami\u0119ci, jakie przechowali i zostawili kolejnym pokoleniom Prezentowana wystawa to wyraz ho\u0142du dla \u015bwiadk\u00f3w Wielkiej Wojny. Oparta jest na fragmentach wspomnie\u0144, pochodz\u0105cych z niepublikowanego dziennika Ludmi\u0142y Wr\u00f3blewskiej (1848\u20131922), znajduj\u0105cej si\u0119 w spu\u015bci\u017anie historyka Tadeusza Dubieckiego (1885\u20131972) przechowywanej w Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie. Autorka by\u0142a \u017con\u0105 Henryka Wr\u00f3blewskiego, nauczyciela gimnazjalnego z Podola Rosyjskiego, i te\u015bciow\u0105 Mariana Dubieckiego (1838\u20131926), polskiego historyka, uczestnika powstania styczniowego. Wybuch wojny zasta\u0142 Ludmi\u0142\u0119 w Krakowie u c\u00f3rki, Marii Dubieckiej, do kt\u00f3rej przyjecha\u0142a z Warszawy. By\u0142a poddan\u0105 carsk\u0105, wi\u0119c przebywanie na terenie austriackim, w Twierdzy Krak\u00f3w, grozi\u0142o internowaniem. L\u0119k przed wydaleniem z miasta przeplata si\u0119 we wspomnieniach z obawami o najbli\u017cszych, z kt\u00f3rymi kontakt zerwa\u0142a wojna. Karty pami\u0119tnika wype\u0142niaj\u0105 troski \u017cycia codziennego i niepewno\u015b\u0107 losu podsycana prasowymi doniesieniami z front\u00f3w Wielkiej Wojny. Przemy\u015blenia i opinie Wr\u00f3blewskiej pokazuj\u0105 r\u00f3\u017cnice, jakie w narodzie polskim spowodowa\u0142y lata zabor\u00f3w. Zapiski ko\u0144cz\u0105 si\u0119 w lipcu 1916 roku, po powrocie Ludmi\u0142y Wr\u00f3blewskiej do Warszawy.<\/p>\n

Ilustracj\u0105 do fragment\u00f3w wspomnie\u0144 sta\u0142y si\u0119 archiwalia pochodz\u0105ce ze spu\u015bcizn malarza i historyka sztuki Kazimierza Mitery (1897\u20131936), w czasie wojny kaprala podchor\u0105\u017cego 13. pu\u0142ku piechoty \u201eKrakowskie Dzieci\u201d, oraz j\u0119zykoznawcy i historyka literatury Zenona Klemensiewicza (1891\u20131969), w\u00f3wczas porucznika wojsk sanitarnych, z zasobu Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie. Fotografia Ludmi\u0142y Wr\u00f3blewskiej pochodzi ze zbior\u00f3w Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie, natomiast poczt\u00f3wki niemieckie ze zbioru p. Adama Korczy\u0144skiego.<\/p>\n

Powi\u0105zane materia\u0142y:<\/p>\n

    \n
  1. Tablica 01<\/a><\/li>\n
  2. Tablica 02<\/a><\/li>\n
  3. Tablica 02<\/a><\/li>\n
  4. Tablica 02<\/a><\/li>\n
  5. Tablica 02<\/a><\/li>\n
  6. Tablica 02<\/a><\/li>\n
  7. Tablica 02<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Inne „Prze\u017cywamy straszne czasy …” Wielka Wojna w pami\u0119tnikach Ludmi\u0142y Wr\u00f3blewskiej Wystawa prezentowana od dnia 24 VIII 2015 – 31 V 2016 Wystawa prezentowana jest przy Gabinecie Prezesa PAN w Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie. Rok 1915 \u2013 czas prze\u0142omowych wydarze\u0144 na wschodnim froncie Wielkiej Wojny. W maju rusza ofensywa wojsk sprzymierzonych w rejonie … <\/p>\n

    Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":55,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/55"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1428"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2748,"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1428\/revisions\/2748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwumnauki.pan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}